Tarihî eserlerimiz, değerlerimiz
Soli'den Vuni'ye, 41 korunan Osmanlı konağından maden iskelesine, Yeşilırmak'ın gün batımından Bağlıköy'ün taş evlerine Lefke bir açık hava müzesi. Bu mirası korumak ve yaşatmak, belediyenin de görevi.
27 değer gösteriliyor. Noktaya dokun, kartına git. Konumlar yaklaşıktır.
5 değer
Binlerce yıl önce bakırın ve denizin kurduğu krallıklar.
Antik mirasKıbrıs'ın antik şehir krallıklarından; denize bakan Roma tiyatrosu, agora ve kent kalıntıları.
Kökleri M.Ö. 6. yüzyıla uzanan Soli, bakır madenlerine ve korunaklı limanına yakınlığıyla Roma döneminde adanın önemli merkezlerinden biri oldu. Yamaca oyulmuş tiyatrosu bugün hâlâ Güzelyurt Körfezi'ne bakıyor; agora ve kent kalıntıları tiyatronun eteklerinde.
Antik mirasAdanın ilk kiliselerinden birinin tabanında, koruma çatısı altında sergilenen mozaikler.
Erken Hristiyanlık dönemine ait bazilikanın taban mozaikleri, güneşten ve nemden korunmak için özel bir çatı altında sergileniyor. Kuğu figürü, Lefke'nin binlerce yıllık sanat birikiminin en tanınan izi.
Antik mirasM.Ö. 5. yüzyıldan kalma saray; denizden yaklaşık 270 metre yükseklikte, Athena Tapınağı, sarnıçlar ve hamam kalıntılarıyla.
Pers egemenliği döneminde, körfezi ve Soli'yi gözetleyecek bir tepeye kurulan saray; avluları, sarnıçları, hamamı ve Athena Tapınağı bölgesiyle dönemin saray yaşamını anlatıyor. Lefke kıyısının en geniş manzarası buradan görünür.
Vuni açıklarında denizden yükselen küçük kayalık ada; Neolitik dönem yerleşimiyle ilişkilendiriliyor.
Vuni Sarayı'ndan ve Yeşilırmak kıyısından görülen Taş Ada, adanın en eski yerleşim izleriyle ilişkilendirilen noktalardan. Gün batımında Lefke kıyısının en tanınan silüetlerinden biri.
Eski Karadağ'da, Roma dönemine ait su kemeri kalıntıları.
Bölgede suyun taşınmasının ne kadar eskiye dayandığını gösteren kalıntılar; Lefke'nin su mirası Roma'dan Osmanlı'ya kesintisiz uzanıyor.
3 değer
Konaklar, çeşme ve kemerler: Lefke'nin sokak dokusu ve suyu.
Osmanlı mirası18., 19. ve 20. yüzyıldan kalma yapılar; belediyeye göre 41 konak koruma altında.
Lefke'nin dar sokaklarında Osmanlı döneminden kalma konaklar, cumbalı ahşap balkonları ve avlularındaki narenciye ağaçlarıyla hâlâ ayakta. Bu dokunun korunması ve boş duran yapıların yeniden hayata dönmesi, Lefke'nin geleceği için de bir fırsat.
Osmanlı mirasıVenedik dönemine tarihlenen tarihî su kaynağı.
Lefke'nin suyla kurulan hayatının en eski tanıklarından. Çeşme, kemerler ve bahçeler; Lefke'nin yüzyıllardır suyun etrafında büyüdüğünü anlatıyor.
Osmanlı mirasıLefke'nin suyunu bahçelere ve evlere taşıyan taş kemerler.
Yeşillikler arasında uzanan taş kemerler, Lefke'nin suyu bir zamanlar nasıl bir vizyonla yönettiğinin kanıtı. Bugün aynı kararlılık, kesintisiz içme ve sulama suyu için gerekiyor.
2 değer
Yüzyıllardır ziyaret edilen cami, türbe ve dergâh.
İnanç mirasıPiri Mehmet Paşa Türbesi ve Vezir Osman Paşa Türbesi; bahçesinde Lefke'ye suyu getiren Hüseyin Ağa'nın mezarı.
Osmanlı döneminde yeniden inşa edilen ve Sadrazam Piri Mehmet Paşa'nın adını taşıyan cami, Lefke'nin en eski ibadet yerlerinden. Bahçesinde 1839'da Lefke'de ölen Vezir Osman Paşa'nın türbesi ile Lefke'ye suyu kemerlerle getiren Hüseyin Ağa'nın mezarı bulunuyor.
Lefke merkezde, yurt içinden ve dışından ziyaretçi ağırlayan dergâh ve türbe.
Lefke'nin en çok ziyaret edilen manevi duraklarından. Ziyaretçilerin Lefke'ye gelişi, kasabanın esnafı ve konaklama işletmeleri için de önemli bir kaynak.
6 değer
Bakır cevherinin madenden gemiye uzanan yolu; Lefke'yi diğer bölgelerden ayıran en özgün miras.
Maden mirasıKıbrıs Maden Şirketi'nin (CMC) bakır çıkardığı, renkleriyle tanınan maden tepeleri.
Lefke'yi diğer bölgelerden ayıran en özgün miras: yüzyılın büyük bölümünde adanın ekonomisine yön veren maden. Bugün yeniden değerlendirilmeyi bekleyen bir endüstriyel peyzaj.
Maden mirasıDenizin içine yaklaşık 500 metre uzanan, maden tozuyla kızıla dönmüş eski maden iskelesi.
Kıbrıs Maden Şirketi'nin cevheri gemilere yüklediği iskele, Gemikonağı'nın simgesi. Gün batımında körfezin en çok fotoğraflanan silüeti.
Maden mirasıMaden vagonları, lokomotif ve maden işletmesine hizmet etmiş TID-154 deniz römorkörüyle açık hava sanayi müzesi.
Bir zamanlar vagonların durmaksızın cevher taşıdığı liman, bugün Lefke'nin madencilik geçmişini olduğu yerde anlatıyor. Doğru bir düzenlemeyle sahil şeridinin en özgün durağı olabilir.
Maden mirasıCevheri madenden limana taşıyan lokomotif, Lefke'nin kalbindeki parkta sergileniyor.
CMC-5, Lefke'deki ocaklardan çıkan cevheri Gemikonağı limanına taşıyan hattın lokomotiflerinden biri. Yaşlı ağaçların gölgesindeki Atatürk Parkı'nda, kasabanın maden geçmişinin sessiz tanığı olarak duruyor.
Maden mirasıTepelerin arasında turkuaz bir baraj gölü; suyun içinde kalan eski CMC Hamamı, su seviyesine göre bambaşka görünür.
Göletin çevresi yürüyüş ve kuş gözlemi için sakin bir kaçış noktası. Her kış suyla gelen kum ve çakıl göletin hacmini azaltıyor; bu malzemeyi değerlendirmek hem göleti büyütür hem belediyeye gelir sağlar. Baraj göleti olduğu için yüzmeye uygun değildir.
Maden şirketi döneminden kalan golf sahası.
Belediyenin gezi haritasında Cengiz Topel Anıtı, römorkör, lokomotif ve gölet ile aynı rota üzerinde gösterilen kulüp, Lefke'nin maden döneminden kalan farklı bir yüzü.
3 değer
Bu toprakların unutulmaması gereken hikâyeleri.
8 Ağustos 1964'te şehit düşen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in anıtı; uçak parçaları, büstü ve bilgi panolarıyla.
Cumhuriyet döneminin ilk hava şehidi Cengiz Topel adına, Yeşilyurt–Gemikonağı arasındaki sahil yolunda kurulan anıt parkı 1990'da ziyarete açıldı ve 2019'da yenilendi.
Lefke'nin madenlerinde çalışan emekçilerin anısına.
Kasabanın zenginliğini yeraltından çıkaran madencilere saygının simgesi. Lefke'nin emeğe dayanan geçmişini hatırlatıyor.
Kral VI. George dönemine ait, İngiliz sömürge döneminden kalan anıt ve su deposu.
Hem anıt hem işlevsel bir su yapısı: Lefke'nin farklı dönemlerinin suyla nasıl iç içe geçtiğinin bir örneği daha.
4 değer
Köyler, bahçeler ve Lefke'nin doğal güzellikleri.
DoğaEski Kıbrıs köy dokusu, taş yapılar, eko-köy çalışmaları ve Yarasa Mağarası yürüyüş parkuru.
Taş evleri ve sakin sokaklarıyla Bağlıköy, kırsal turizmin Lefke'deki en güzel örneklerinden. Yarasa Mağarası parkuru, Soli'ye uzanan yürüyüş rotasıyla birleşiyor.
Asmalı Plajı yakınındaki çok yaşlı asma; Yeşilırmak'ın doğal anıtı.
Plaja adını veren asma, çilek bahçeleri ve kıyıyla birlikte Yeşilırmak'ın kimliğinin parçası.
DoğaLefke'nin en batısı: deniz, tarım alanları ve dağ bir arada; çileğiyle tanınan bahçeler.
Akdeniz'e uzanan kayalık, çilek tarlaları ve Vuni'ye çıkan yürüyüş rotası Yeşilırmak'ı Lefke'nin doğal vitrini yapıyor.
DoğaYafa portakalıyla tanınan, hurma ağaçlarıyla çevrili bahçeler.
Lefke'nin kokusu ve rengi. Bahçelerin ürününü değerlendiren kooperatif ve taban fiyat, üreticinin bu mirası sürdürmesinin yolu.
4 değer
Gemikonağı'ndan Yeşilırmak'a gün batımı, kite-surf ve deniz.
SahillerBalık restoranları, sahil yolu ve gün batımında CMC iskelesi.
Lefke'nin denize açılan kapısı. Sahil şeridinin projelendirilmesiyle esnafa yeni iş alanı, halka yaşayan bir kıyı.
Gün batımı noktaları ve kite-surf yapılan kıyısıyla.
Rüzgârı ve dalgası kite-surf için uygun; plajın dört mevsim kullanılabilir hâle gelmesi bölgeye yeni bir turizm sezonu açar.
KKTC'nin batı ucunda, adanın en güzel gün batımlarından.
Sakin koyları ve Taş Ada manzarasıyla Yeşilırmak kıyısı, kalabalıktan uzak bir deniz arayanların adresi.
Kite-surf yapılan geniş kıyı; sahil şeridinin doğu ucu.
Gemikonağı'ndan başlayan sahil şeridi projesinin doğudaki ucu. Rüzgâr sporları için bölgenin öne çıkan noktalarından.
Yürüyüş rotaları
Belediyenin gösterdiği yürüyüş rotaları: vadiden mağaraya, antik kentten saraya.
Yöresel lezzetler
Bahçeden ve denizden; kooperatifle değeri artacak ürünler.
Fikrini paylaş
Bir çeşme, bir köprü, bir ağaç ya da bir hikâye. Yaz, listeye ekleyelim ve birlikte koruyalım.